Niedobory witaminy D – objawy, skutki niedoboru, rola suplementacji

Niedobory witaminy D – objawy, skutki niedoboru, rola suplementacji

Niedobory witaminy D dotykają nawet 90% społeczeństwa polskiego. Jest to związane przede wszystkim z niedostateczną ekspozycją na słońce. Brak wit D3 daje liczne objawy zdrowotne, nie tylko w postaci osłabienia kości, ale także częstych infekcji, stanu zapalnego o niskim nasileniu, problemów z koncentracją i pamięcią, czy osłabionego nastroju. Aby uniknąć skutków niedoboru wit D niezbędna jest suplementacja.

Niedobory wit D – jak często występują?

Witamina D należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Tym mianem określa się zarówno witaminę D2, jak i D3, które po transformacji w organizmie pełnią te same funkcje. Klasycznie rolę witaminy D postrzega się przede wszystkim w regulowaniu gospodarki wapniowo-fosforanowej i wzmacnianiu kości, jednak jej oddziaływanie biologiczne jest dużo szersze, a niedobory wit D – niebezpieczne dla zdrowia.

Witamina D jest syntetyzowana w skórze człowieka pod wpływem działania słońca i jest to jej główne źródło. Żywność jest bardzo uboga w witaminę D, a jednocześnie ekspozycja skóry na słońce w przypadku większości społeczeństwa w Polsce jest niewystarczająca. Niedobory witaminy D są bardzo powszechne praktycznie na całym świecie. W zależności od metodyki badań i ich obszaru szacuje się, że niedobory wit D dotyczą 50-80% światowej populacji. W Polsce sytuacja jest jeszcze gorsza. Jak wynika z badań epidemiologicznych, niedobory wit D3 dotyczą ponad 90% polskiego społeczeństwa. Jest to związane z położeniem geograficznym i klimatem Polski, gdzie ilość dni słonecznych i ekspozycja na słońce jest niewystarczająca, aby pokryć zapotrzebowanie na witaminę D.

Niedobory witaminy D – dlaczego synteza w skórze nie wystarcza?

Aby uniknąć braków wit D, każdego dnia zalecana jest ekspozycja na słońce co najmniej 18% powierzchni ciała, czyli twarzy, dłoni, przedramion i częściowo nóg przez 20 minut bez stosowania filtrów przeciwsłonecznych. Wydaje się, że 20 minut na słońcu to niewiele, jednak w warunkach polskiego klimatu synteza skórna w okresie od października do marca nie zachodzi w ogóle, a od kwietnia do września zapewnienie wystarczającej ekspozycji nie udaje się większości społeczeństwa. Nawet w krajach słonecznych występują niedobory witaminy D, a w polskim klimacie synteza skórna wit D zachodzi tylko od końca kwietnia do początku września, w godzinach od 10 do 15 i jedynie w dni słoneczne.

Niedobory wit D3 a zdrowie kości

Objawy niedoborów witaminy D są najbardziej widoczne i najłatwiejsze do powiązania w przypadku zaburzeń gospodarki wapniowej i mineralizacji kości. Skutki głębokiego niedoboru wit D (deficytu wit D) u dorosłych obejmują osteomalację, czyli zmiękczenie kości oraz osteoporozę objawiającą się zwiększoną podatnością na złamania i utrudnionym zrastaniem się kości. Niedobór witaminy D u dzieci może skutkować krzywicą – chorobą wywołaną nieprawidłową mineralizacją kości. Kolejny skutek niedoboru witaminy D3 to opóźnione wyrastanie zębów mlecznych. Braki wit D skutkują jednak nie tylko osłabieniem układu kostnego.

Witamina D jako główny budulec kości

Niedobory wit D – objawy i skutki niedoboru

Nowoczesna nauka przyniosła informację, iż receptory witaminy D znajdują się praktycznie w każdej komórce ciała. Witamina D reguluje procesy podziałów komórkowych, wpływa na działanie układu odpornościowego, nerwowego, regulację procesów zapalnych, produkcję czerwonych krwinek, a nawet ekspresję niektórych genów. Skutki niedoboru wit D zwiększają ryzyko wystąpienia:

  • licznych zaburzeń odporności,
  • częstych infekcji i cięższego przechodzenia chorób zakaźnych,
  • chorób autoimmunologicznych, np. Hashimoto, reumatoidalnego zapalenia stawów, stwardnienia rozsianego,
  • nadciśnienia tętniczego,
  • choroby niedokrwiennej serca,
  • cukrzycy typu 1
  • insulinooporności i cukrzycy typu 2,
  • zaburzeń nastroju,
  • depresji,
  • zaburzeń zdolności poznawczych,
  • chorób Alzheimera i Parkinsona,
  • niektórych nowotworów: macicy, jajnika, sutka, prostaty, jelita grubego, białaczki, chłoniaka.

Objawy braku wit D3 w większości przypadków są niespecyficzne i trudne do powiązania z niedoborami. Jednak mając świadomość, w jak ogromnym stopniu witamina D wpływa na zdrowie, trzeba brać pod uwagę, że np. częste przeziębienia to bezpośredni objaw niedoboru D3, że niedobory D3 prowadzą do utrzymującego się gorszego nastroju, a nawet do depresji.

Brak wit D w organizmie – kto jest najbardziej narażony?

Na braki wit D w polskim klimacie i szerokości geograficznej narażeni są wszyscy. Jednak w przypadku części społeczeństwa ryzyko niedoborów witaminy D może być jeszcze większe. Wiąże się ono ze stylem życia i stanem zdrowia. Osoby, które są szczególnie narażone na skutki niedoboru wit D3 to osoby otyłe w każdym wieku, tak samo dorośli, jak i dzieci (ze względu na rozpuszczanie się witaminy D w tkance tłuszczowej), pracownicy zmian nocnych (często w dzień odsypiają nocną pracę i nie wychodzą na słońce), osoby o ciemnej karnacji (ich skóra jest bardziej odporna na promieniowanie UV i mniej go przenika przez naskórek), osoby unikające słońca, zakrywające całe ciało, stosujące filtry przeciwsłoneczne, osoby spędzające dużo czasu w domu (w tym seniorzy).

Brak wit D w organizmie nie zawsze jest tak samo głęboki. W praktyce medycznej rozróżnia się kilka stanów na podstawie stężenia witaminy D w surowicy w postaci 25OHD:

  • deficyt wit D: <25 nmol/l; deficyt wit D jest stanem jej najgłębszego niedoboru,
  • niedobór wit D: 25-50 nmol/l,
  • poziom suboptymalny wit D: >50-75 nmol/l; nie jest to stan prawidłowy, ale jednocześnie nie niesie tak dużego ryzyka jak niedobór,
  • poziom zalecany wit D: >75-200 nmol/l.
Brak wit D w organizmie - kto jest najbardziej narażony?

Braki wit D – konieczna suplementacja

W Polsce suplementacja witaminy d3 jest zalecana całemu społeczeństwu (nawet osobom bez niedoborów D3) w okresie od października do marca, a także w sezonie wiosenno-letnim, jeśli ekspozycja na słońce jest krótsza niż 20 minut dziennie. W przypadku osób, u których nie występują żadne objawy niedoborów wit D3, nie ma konieczności wykonywania badań krwi w celu sprawdzenia poziomu witaminy D w surowicy. Suplementacja na pewno nie zaszkodzi. Granica toksyczności wit D jest wysoka, a środowisko naukowe bada, czy w ogóle występują objawy przedawkowania przy dużych dawkach. Zważywszy na to, że niedobory wit D3 w Polsce są bardzo powszechne nad suplementacją nie należy się zastanawiać, tylko zacząć uzupełniać braki wit D. Badania warto jednak zrobić, aby precyzyjniej dobrać dawkę suplementu, która powinna być dopasowana do stężenia witaminy D w surowicy oraz masy ciała. Im większy deficyt lub niedobór wit D jest obserwowany, tym więcej witaminy D dziennie należy przyjmować.

Niedobory witaminy D – ile suplementów przyjmować?

Zalecenia dotyczące suplementacji u osób zdrowych, u których nie występują duże braki wit D w organizmie są następujące:

  • noworodki i niemowlęta do 6. miesiąca życia – 400 IU (jednostek międzynarodowych)/dzień,
  • niemowlęta do 12. miesiąca życia – 400-600 IU/dzień zależnie od ilości witaminy D w pokarmach,
  • noworodki urodzone przedwcześnie – 800 IU/dzień do momentu osiągnięcia skorygowanego wieku 40 tygodni,
  • dzieci od 1. do 10. roku życia – 600-1000 IU/dzień zależnie od masy ciała,
  • dzieci i młodzież od 10. do 18. roku życia – 800-2000 IU/dzień zależnie od masy ciała,
  • dorośli – 800-2000 IU/dzień zależnie od masy ciała,
  • kobiety w ciąży – 2000 IU/dzień,
  • dzieci otyłe – 1200-2000 IU/dzień,
  • dorośli otyli – 1600-4000 IU/dzień.

U osób otyłych zwiększona dawka suplementów witaminy D wynika z faktu, że jest łatwo wchłaniana i rozpuszczana w tkance tłuszczowej, a przez to nie ma możliwości wykorzystania jej przez organizm. Po pewnym czasie dochodzi do wysycenia tkanki tłuszczowej witaminą D i jej uwalniania do krwiobiegu, co ma korzystne działanie zdrowotne.

Deficyt wit D - suplementacja

Gdy stwierdzono niedobory witaminy D, zalecana jest suplementacja od 1000 do 10000 IU dziennie przez okres od 1 do 3 miesięcy. Czas i dawka suplementacji zależy od wieku, masy ciała i stopnia niedoboru lub deficytu wit D.

Suplementy na niedobory wit D

Suplementy stosowane przy niedoborach witaminy D mogą mieć postać tabletek, kapsułek lub kropli na bazie oleju. Najczęściej stosowane są raz dziennie. Jeśli w składzie suplementu nie ma tłuszczu, w którym witamina D jest rozpuszczona, należy przyjmować go razem z posiłkiem zawierającym tłuszcz. Witamina D należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i ten składnik pokarmowy jest niezbędny do poprawy jej wchłaniania z przewodu pokarmowego.

Niedobory witaminy D i brak możliwości pokrycia zapotrzebowania organizmu są tak powszechne, że suplement z witaminą D powinien stać się codziennym elementem dbania o zdrowie.

Suplementy na niedobory wit D jako rutynowy element dbania o zdrowie
Rekomendowane produkty OstroVit
Lubisz ciasteczka?

Stosujemy je w sklepie do realizacji usług zgodnie z polityką prywatności. Mamy także produkty o smaku ciasteczek, może się skusisz?

Sprawdź produkty o smaku ciasteczek
Ciastko z kremem spróbuj!
Akceptuję
pixel