Który żeń-szeń jest najwartościowszy? Koreański czy syberyjski?
Żeń-szeń od tysięcy lat zajmuje wyjątkowe miejsce w tradycyjnej medycynie Azji. Ta roślina adaptogenna była ceniona już w starożytnych Chinach za swoje właściwości wzmacniające organizm i poprawiające witalność. Dziś zainteresowanie żeń-szeniem nie słabnie, ponieważ liczne badania naukowe potwierdzają jego wpływ na odporność, wydolność fizyczną i funkcje poznawcze.
Jaki żeń-szeń jest najwartościowszy: koreański czy syberyjski? Na co pomaga żeń-szeń i i kto może go zażywać? Po jakim czasie działa żeń-szeń? Jaka odmiana żeń-szenia najlepiej sprawdzi się na potencję? Jakie są przeciwwskazania i skutki uboczne stosowania rośliny?
Spis treści
- Żeń-szeń – czym jest i jakie ma właściwości?
- Działanie żeń-szenia na organizm
- Jaki żeń-szeń jest najwartościowszy: koreański czy syberyjski?
- Rodzaje żeń-szenia – który preparat z żeń-szeniem wybrać?
- Jak dawkować żeń-szeń?
- Żeń-szeń – przeciwwskazania i skutki uboczne stosowania
- Jak wybrać dobry suplement zawierający żeń-szeń?
- Czy warto stosować żeń-szeń?
Żeń-szeń – czym jest i jakie ma właściwości?
Żeń-szeń to roślina należąca do rodziny araliowatych, która jest znana i stosowana od ponad 4 tysięcy lat. W medycynie naturalnej uznaje się ją za silny adaptogen, czyli substancję wspierającą zdolność organizmu do radzenia sobie ze stresem fizycznym i psychicznym.
Najbardziej znanym gatunkiem jest Panax ginseng, nazywany także żeń-szeniem azjatyckim lub żeń-szeniem właściwym. Jego korzeń zawiera liczne substancje bioaktywne, w tym ginsenozydy, czyli charakterystyczne saponiny, a także polisacharydy i antyoksydanty. Łącznie w roślinie zidentyfikowano ponad 200 substancji biologicznie czynnych. To właśnie one odpowiadają za właściwości żeń-szenia. W tradycyjnej medycynie roślina ta była stosowana m.in. w celu poprawy witalności, koncentracji oraz wzmocnienia organizmu w okresach osłabienia.
Zobacz też artykuł: Adaptogeny - czym są i czy warto je stosować? Właściwości, zastosowanie i skuteczność suplementacji
Działanie żeń-szenia na organizm
Współczesna nauka potwierdza wiele tradycyjnych zastosowań i właściwości leczniczych tej rośliny. Liczne badania wskazują, że żeń-szeń wykazuje wielokierunkowe działanie na organizm, które obejmuje zarówno układ nerwowy, jak i metaboliczny.
Najczęściej opisywane efekty to:
- wsparcie układu odpornościowego,
- poprawa wydolności fizycznej i redukcja zmęczenia,
- wsparcie funkcji poznawczych, pamięci i koncentracji,
- działanie adaptogenne pomagające organizmowi radzić sobie ze stresem,
- regulacja poziomu glukozy we krwi, co bywa pomocne przy cukrzycy typu 2,
- wsparcie funkcji seksualnych - w niektórych badaniach obserwowano poprawę przy zaburzeniach erekcji.
Niektóre analizy wskazują również, że suplementy z żeń-szeniem mogą wspierać prawidłową pracę serca i pomagać w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi.
Jaki żeń-szeń jest najwartościowszy: koreański czy syberyjski?
Najbardziej ceniony na świecie jest żeń-szeń koreański, czyli Panax ginseng. Roślina ta bywa nazywana „prawdziwym żeń-szeniem”, ponieważ zawiera najwyższe stężenie ginsenozydów i jest najlepiej przebadana naukowo.
Wyróżnia się dwa rodzaje żeń-szenia koreańskiego: czerwony oraz biały. Żeń-szeń czerwony jest uzyskiwany w wyniku obróbki parą wodną, zawiera więcej ginsenozydów i ma mocniejszy aromat niż biały, który jest suszony na słońcu. Właśnie z tego względu w wielu publikacjach naukowych podkreśla się, że żeń szeń koreański czerwony charakteryzuje się najsilniejszym działaniem biologicznym. Do tego warto dodać fakt, że nie jest on pozbawiany skórki.
Rodzaje żeń-szenia – który preparat z żeń-szeniem wybrać?
Na rynku spotkasz kilka różnych roślin określanych nazwą żeń-szeń. Nie wszystkie jednak są tym samym gatunkiem.
Najważniejsze z nich to:
- żeń-szeń koreański (Panax ginseng), najbardziej wartościowy i najlepiej przebadany,
- żeń-szeń amerykański (Panax quinquefolius), działa łagodniej i ma bardziej uspokajający profil,
- żeń-szeń syberyjski (Eleutherococcus senticosus), który jest znany jako eleuterokok kolczasty,
- żeń-szeń chiński (Panax notoginseng), jak sama nazwa wskazuje, stosowany głównie w medycynie chińskiej.
Warto pamiętać, że eleuterokok kolczasty zawiera inne substancje aktywne (głównie eleuterozydy) i choć ma podobne właściwości adaptogenne, jego działanie jest zwykle słabsze niż w przypadku Panax ginseng.
Czasami spotkasz również nazwę żeń-szeń indyjski. W rzeczywistości chodzi o roślinę Withania somnifera, znaną jako ashwagandha, która ma podobne właściwości adaptogenne, ale nie jest spokrewniona z prawdziwym żeń-szeniem.
Sprawdź też artykuł: Ashwagandha co daje? Właściwości, działanie i zastosowanie tej rośliny
Jak dawkować żeń-szeń?
Współcześnie najczęściej stosuje się kapsułki z żeń-szeniem lub standaryzowane ekstrakty. Ważne jest, aby preparat z żeń-szeniem był standaryzowany na zawartość 5-7% ginsenozydów. Dobry suplement z żeń-szeniem powinien zawierać co najmniej 10 mg ginsenozydów lub 0,8 mg eleuterozydów w porcji produktu. Typowa dawka ekstraktu z żeń-szenia wynosi 200-400 mg dziennie.
Suplementów z żeń-szeniem nie należy przyjmować dłużej niż przez 3 miesiące. Niektóre analizy naukowe sugerują bowiem, że pozytywne właściwości wynikające ze stosowania ekstraktu z rośliny ustają po 2 miesiącach regularnej suplementacji. Po kilkutygodniowej przerwie można jednak wrócić do stosowanych preparatów. Jeśli planujesz przyjmować produkt regularnie, warto skonsultować się z lekarzem lub specjalistą, szczególnie gdy stosujesz inne leki.
Polecane produkty z żeń-szeniem
Żeń-szeń – przeciwwskazania i skutki uboczne stosowania
Ze względu na silne działanie żeń szenia istnieją pewne ograniczenia do stosowania rośliny. W niektórych sytuacjach stosowania żeń-szenia należy zachować ostrożność lub całkowicie go unikać. Dotyczy to przede wszystkim osób z niekontrolowanym nadciśnieniem, przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, z chorobami autoimmunologicznymi oraz kobiet w ciąży i okresie karmienia. W takich przypadkach zawsze warto skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji.
Choć żeń-szeń to roślina lecznicza uznawana za stosunkowo bezpieczną, w niektórych przypadkach mogą pojawić się skutki uboczne. Najczęściej zgłaszane objawy to: bezsenność, bóle głowy, pobudzenie nerwowe oraz problemy żołądkowe. Objawy te pojawiają się zwykle przy zbyt wysokiej ilości składnika w ustroju lub przy przyjmowaniu preparatów zawierających żeń-szeń w godzinach wieczornych.
Jak wybrać dobry suplement zawierający żeń-szeń?
Jeśli chcesz kupić wysokiej jakości preparat zawierający korzeń żeń-szenia, zwróć uwagę na kilka kluczowych elementów. Najważniejsze znaczenie ma jakość ekstraktu oraz gatunek rośliny.
Dobry produkt powinien:
- zawierać Panax ginseng jako główny składnik,
- być standaryzowany na ginsenozydy,
- mieć precyzyjnie określoną dawkę w każdej kapsułce.
Unikaj natomiast preparatów z żeń szeniem, które nie podają zawartości substancji aktywnych lub zawierają jedynie sproszkowany korzeń bez standaryzacji.
Czy warto stosować żeń-szeń?
Dostępne badania naukowe sugerują, że preparaty z żeń-szeniem mogą stanowić wartościowe wsparcie dla organizmu. Jako roślina adaptogenna żeń-szeń pomaga organizmowi radzić sobie ze stresem, wspiera odporność, koncentrację i wydolność fizyczną.
Najsilniejsze działanie wykazuje koreański żeń-szeń, szczególnie w formie czerwonego żeń-szenia z korzenia 6-letniego. Żeń-szeń syberyjski może być natomiast łagodniejszą alternatywą dla osób szukających adaptogenu odpowiedniego do codziennego stosowania.
Jeśli wybierzesz wysokiej jakości suplement i będziesz stosować go zgodnie z zaleceniami, żeń- szeń może stać się cennym elementem wspierającym Twoją energię, koncentrację i odporność organizmu.
FAQ
Czy żeń-szeń można stosować codziennie?
Żeń-szeń jest rośliną, którą można stosować codziennie, jednak zwykle zaleca się kuracje trwające od kilku tygodni do kilku miesięcy. Po tym czasie warto zrobić przerwę, aby organizm nie przyzwyczaił się do działania substancji aktywnych.
Po jakim czasie działa żeń-szeń?
Pierwsze efekty stosowania żeń-szenia mogą pojawić się po kilku dniach lub tygodniach regularnej suplementacji. Czas działania zależy od rodzaju żeń-szenia, dawki oraz indywidualnej reakcji organizmu.
Czy przyjmowanie żeń-szenia podnosi ciśnienie?
Żeń-szeń może wpływać na układ krążenia, dlatego u niektórych osób może powodować niewielkie podwyższenie ciśnienia. Osoby z nadciśnieniem powinny zachować ostrożność i skonsultować stosowanie z lekarzem.
Czy można łączyć żeń-szeń z kawą?
Łączenie żeń-szenia z kawą jest możliwe, jednak oba składniki działają pobudzająco. U niektórych osób może to powodować nadmierne pobudzenie, dlatego warto zachować umiar w ich jednoczesnym stosowaniu.
Bibliografia