Kozieradka dla cukrzyka, na włosy i nie tylko. Na co pomaga kozieradka?

Kozieradka dla cukrzyka, na włosy i nie tylko. Na co pomaga kozieradka?

Kozieradka jest rośliną, której nasiona stanowią nie tylko ważną przyprawę w wielu kuchniach świata, ale przede wszystkim są cennym surowcem zdrowotnym. Właściwości kozieradki opisane w Ajurwedzie ponad cztery tysiące lat temu potwierdza współczesna nauka. Na co pomagają nasiona kozieradki? Jak stosować kozieradkę? Czy kozieradka naprawdę pomaga na włosy?

Kozieradka – co warto o niej wiedzieć?

Kozieradka (Trigonella foenum-graecum) jest rośliną bobowatą. Jej owoce to brunatne strąki o długości 15-20 cm, z których każdy zawiera około 15 żółtych, twardych nasion o silnym zapachu. Wyglądem przypominają one suszoną kukurydzę. Zmielone nasiona stosowane są jako przyprawa. Kozieradki używa się w wielu kuchniach świata. Można ją znaleźć w potrawkach z ryżem w Iranie, aromatyzowanych serach w Szwajcarii, syropach w Niemczech, chlebie plackowym w Egipcie, w indyjskim curry, w mieszance garam masala, a w niektórych regionach Afryki prażone nasiona kozieradki używane są jako zamiennik kawy.

Jednak kozieradka używana jest nie tylko jako aromatyczny dodatek do dań, ale przede wszystkim jako roślina prozdrowotna. Surowcem wspierającym organizm są liście i nasiona kozieradki. Zastosowania medyczne kozieradki wywodzą się z indyjskiej Ajurwedy, sprzed ok. 2500 r.p.n.e. Ma ona duże znaczenie także w tradycyjnej medycynie irańskiej, gdzie używana jest jako wsparcie w różnych stanach zapalnych oczu i środek obniżający poziom cukru we krwi. W Starożytnym Egipcie kozieradki używano w kadzidłach i do balsamowania mumii, w medycynie chińskiej – na wzmocnienie i do zmniejszania obrzęków nóg, a w Indiach m.in. do stymulowania laktacji, na niestrawność i łysinę.

Naturalnie rosnącą kozieradkę spotyka się w rejonie Morza Śródziemnego – w Północnej Afryce, na południu Europy, w Turcji, a także w Pakistanie, Indiach i Chinach. Jako roślina pastewna jest uprawiana w Azji i w Europie. Coraz powszechniej uprawia się kozieradkę również jako surowiec farmaceutyczny.

Nasiona kozieradki – skład chemiczny i działanie

Współczesna nauka potwierdza niektóre z tradycyjnych zastosowań kozieradki. Nasiona kozieradki mają bogaty skład bioaktywnych fitozwiązków. Zawierają 45-60% węglowodanów, głównie błonnika rozpuszczalnego – galaktomannanów; 20-30% białek; 5-10% lipidów; alkaloidy typu pirydyny, głównie trygonelinę (0,2-0,3%), cholinę (0,5 %), gencjaninę i karpainę; flawonoidy – apigeninę, luteolinę, orientynę, kwercetynę, witeksynę i izowiteksynę; izoflawony o właściwościach fitoestrogenów; wolne aminokwasy takie jak 4-hydroksyizoleucyna (0,09%), arginina, histydyna i lizyna; wapń, żelazo, mangan i magnez; saponiny (0,6-1,7%); glikozydy dające w wyniku hydrolizy steroidowe sapogeniny (diosgeninę, yamogeninę, tigogeninę, neotigogeninę); witaminę A, B1, B3, C oraz 0,015% olejków lotnych (n-alkany i seskwiterpeny).

Dzięki zestawowi składników bioaktywnych nasiona kozieradki wykazują właściwości zdrowotne na kilku poziomach. Mają działanie hipoglikemiczne, regulujące gospodarkę węglowodanową, hipolipidemiczne, przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe, ochronne dla skóry, błon śluzowych, wątroby i układu nerwowego.

Nasiona zwiększają wydzielanie soku żołądkowego ułatwiając tym samym trawienie pokarmów. Jednocześnie zawarte w niej saponiny steroidowe spowalniają wchłanianie związków tłuszczowych, co przekłada się na mniejsze ryzyko wystąpienia miażdżycy. Osłania błonę śluzową przewodu pokarmowego, stymuluje wytwarzanie śluzu.

Kozieradka na włosy

Skład chemiczny kozieradki wskazuje, że jej zastosowanie na włosy może przynieść pożądane efekty. Kozieradka jest źródłem białka – budulca włosów – i żelaza niezbędnego do ich wzrostu. Ponadto zawiera liczne składniki bioaktywne z grupy saponin i flawonoidów, które poprzez swoje działanie przeciwutleniające i przeciwgrzybicze wspierają zdrowy wzrost włosów. Nie ma zbyt wiele badań, które analizowałyby skuteczność stosowania kozieradki na włosy, jednak wyniki tych dostępnych pokazują, że warto przyjrzeć się efektom stosowania nasion kozieradki na włosy. W jednym z badań uczestnikom przez 6 miesięcy podawano codziennie doustnie 300 mg ekstraktu z nasion kozieradki. Druga grupa otrzymywała w tym czasie placebo. 80% osób z grupy suplementowanej kozieradką stwierdziło, że ich włosy są silniejsze, grubsze i rosną szybciej.

Jak stosować kozieradkę na włosy? Aby suplementacja przyniosła efekty, należy przyjmować codziennie co najmniej 1,2 g nasion kozieradki lub 300 mg ekstraktu z nasion przez kilka miesięcy. Trzeba pamiętać jednak, że nie u każdego kozieradka zadziała na włosy. Wszystko zależy od tego, gdzie leży przyczyna problemu osłabionych lub wypadających włosów.

Wcierka z kozieradki – na co pomaga?

Od czasów starożytnych kozieradka była jedną z najczęściej stosowanych roślin na problemy skórne, w tym skóry głowy. Kozieradki używano do suchej, podrażnionej skóry głowy, na swędzenie, łuszczenie się skóry i różne typu łupieżu, a także przy nadmiernie przetłuszczającej się skórze głowy. Współczesna nauka potwierdza, że kozieradka ma właściwości przeciwzapalne, nawilżające, przeciwgrzybicze, łagodzące i przyspieszające gojenie ran. To wszystko sprawia, że wcierka z kozieradki może być świetnym naturalnym sposobem na wyleczenie skóry głowy i wzmocnienie włosów. Według opinii użytkowników po miesiącu regularnego stosowania wcierki widać pierwsze efekty – wyrasta wyraźnie więcej nowych włosów (tzw. baby hair) i są one grubsze.

Jak przygotować wcierkę z kozieradki? Przepis jest bardzo prosty. Jedną łyżeczkę kozieradki mielonej należy zalać 100 ml wrzącej wody i odstawić pod przykryciem na 15 minut. Po wystygnięciu odcedzić. Przecedzony płyn nakładać na skórę głowy pipetą lub strzykawką bez igły i wcierać spokojnymi, okrężnymi ruchami palców. Będzie to jednocześnie świetny, odprężający masaż dla głowy.

Kozieradka – właściwości w cukrzycy

Właściwości przeciwcukrzycowe kozieradki są najlepiej przebadane spośród jej potencjalnych działań prozdrowotnych. Efekty hipoglikemiczne wynikają z kilku mechanizmów. Kozieradka zawiera aminokwas 4-hydroksyizoleucynę, która zwiększa indukowane glukozą uwalnianie insuliny z komórek beta wysp trzustkowych. Wpływa także na zwiększanie wychwytu glukozy i wrażliwości insulinowej. Inne działanie kozieradki jest związane z wpływem na enzymy uczestniczące w metabolizmie. Kozieradka ma właściwości zmniejszające glikolizę (przekształcanie glukozy do pirogronianu), lipogenezę (powstawanie tłuszczów) oraz regulujące zbyt intensywną glukoneogenezę (powstawanie glukozy np. z aminokwasów, mleczanu).

Nie można zapominać o składniku, który występuje w nasionach kozieradki w największych ilościach i w dużym stopniu odpowiada za właściwości hipoglikemiczne. Jest to galaktomannan – błonnik rozpuszczalny, substancja śluzowa, która pęcznieje w wodzie. Dlatego zaleca się picie kozieradki mielonej w postaci kleiku. Galaktomannan kozieradki opóźnia opróżnianie żołądka, spowalnia trawienie i wchłanianie składników pokarmowych, a dzięki temu opóźnia i wypłaszcza poposiłkowy wzrost stężenia glukozy we krwi.

Właściwości przeciwcukrzycowe kozieradki widoczne są przy stosowaniu co najmniej 5 g nasion dziennie. Można wykorzystać nasiona zmielone i przygotować kleik (kisiel). Jak zrobić kleik z kozieradki? Należy wymieszać 1 łyżkę zmielonych nasion z 1 szklanką wody, a następnie gotować przez 10-15 minut na wolnym ogniu, co jakiś czas mieszając. Kleik z kozieradki należy pić 3 razy dziennie przed posiłkiem.

Sproszkowane nasiona kozieradki, oraz ususzone liście kozieradki sprawdzą się w kuchni jako przyprawy. Jej nasiona są składnikiem ostrych sosów typu curry.

Nasiona kozieradki na przewód pokarmowy

Kleik z nasion kozieradki jest doskonałym naturalnym wsparciem w chorobach przewodu pokarmowego. Wykazuje on działanie ochronne na błony śluzowe. Zmniejsza dolegliwości nawet w przypadku wrzodów żołądka i dwunastnicy. Właściwości przeciwwrzodowe obecnej w nasionach kozieradki frakcji polisacharydowej wynika z tworzenia warstwy ochronnej pokrywającej błonę śluzową żołądka, która niweluje drażniące działanie soków trawiennych i składników diety. Nasiona kozieradki zmniejszają wydzielanie enzymu pepsyny i kwasu solnego porównywalnie z popularnym lekiem omeprazolem. Dzięki ich stosowaniu dochodzi do zmniejszenia przekrwienia i obrzęku błony śluzowej żołądka.

Kozieradka ma nie tylko działanie ochronne, ale też przeciwzapalne i przeciwutleniające. Zmniejsza stany zapalne żołądka i jelit. Wykazano działanie prozdrowotne kozieradki w połączeniu z miodem przy wrzodach żołądka i dwunastnicy.

Udowodniono, że diosgenina obecna w nasionach kozieradki hamuje wzrost komórek raka jelita grubego i aktywuje ich apoptozę (śmierć). Kozieradka może być składnikiem diety pomagającym zapobiegać nowotworowi jelita grubego.

Nasiona kozieradki działają ochronnie na wątrobę w stopniu zbliżonym do sylimaryny. Zmniejszają peroksydację tłuszczów i aktywują enzymy przeciwutleniające w komórkach wątroby.

Pozostałe zastosowania zdrowotne nasion kozieradki

Kozieradka działa nie tylko przeciwcukrzycowo i ochronnie na przewód pokarmowy. Z badań naukowych wynikają jej inne zastosowania. W jakich chorobach można wykorzystać nasiona kozieradki?

Nasiona kozieradki a wysoki cholesterol

Nasiona kozieradki regulują gospodarkę lipidową. Obniżają poziom cholesterolu ogółem, „złego” cholesterolu LDL, VLDL oraz trójglicerydów, a także ApoB – głównego białkowego składnika LDL. Efekt ten prawdopodobnie wynika z obecności sapogenin w nasionach kozieradki, które stymulują wydzielanie żółci, nasilają metabolizm cholesterolu do kwasów żółciowych i wydalanie cholesterolu. Dodatkowo hamują aktywność lipaz (enzymów rozkładających tłuszcz) i spowalniają wchłanianie lipidów do krwi. Kozieradka pospolita pomaga blokować akumulację tłuszczu w komórkach oraz nasila wychwyt LDL z krwi. Dla układu krążenia duże znaczenie ma też witamina B3 zawarta w nasionach kozieradki, która ma działanie przeciwmiażdżycowe.

Nasiona kozieradki na stany zapalne

Działanie przeciwzapalne kozieradki jest znane od starożytności. Długo było wykorzystywane jedynie do stosowania zewnętrznego – wykonywania okładów z nasion. Obecnie wiadomo, że ekstrakty z nasion kozieradki wykazują działanie przeciwzapalne przy podaniu doustnym. Ich aktywność jest porównywalna do znanego silnego leku przeciwzapalnego – diklofenaku. Kozieradka wykazuje także efekty przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.

Suplement diety kozieradka posiada właściwości wspomagające odporność organizmu na patogenne szczepy bakterii. Zawarte w nim flawonoidy uszczelniają naczynia krwionośne

Kozieradka jako antybiotyk

Kozieradka działa przeciwdrobnoustrojowo. Jest antybiotykiem wobec bakterii chorobotwórczych – Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhi i S. typhimurium.

Nasiona kozieradki a układ nerwowy

Nasiona kozieradki dzięki zawartości alkaloidu trygoneliny mogą stymulować regenerację aksonów i dendrytów komórek nerwowych, stymulować powstawanie synaps, a dzięki temu poprawiać pamięć. Dotychczas przeprowadzono zbyt mało badań, aby jednoznacznie ocenić skuteczność kozieradki na pamięć, jednak kozieradka ma duży potencjał jako roślina pomocna w zapobieganiu i walczeniu z chorobami związanymi z demencją starczą.

Kozieradka na bóle menstruacyjne

Przyjmowanie 1800-2700 mg proszku z nasion kozieradki trzy razy dziennie przez pierwsze 3 dni miesiączki, a następnie 900 mg trzy razy dziennie przez pozostałe dwa cykle menstruacyjne zmniejsza ból u kobiet z bolesnymi miesiączkami i redukuje konieczność sięgania po środki przeciwbólowe.

Kozieradka na problemy seksualne

Kozieradka jest afrodyzjakiem, co potwierdziła współczesna nauka. Przyjmowanie 600 mg ekstraktu z nasion kozieradki każdego dnia zwiększa zainteresowanie seksem u zdrowych, młodych kobiet z niskim popędem seksualnym. Podobny efekt jest obserwowany u zdrowych, młodych mężczyzn oraz u starszych mężczyzn, którzy z wiekiem tracą zdolności seksualne i zainteresowanie seksem.

Rekomendowane produkty OstroVit
Lubisz ciasteczka?

Stosujemy je w sklepie do realizacji usług zgodnie z polityką prywatności. Mamy także produkty o smaku ciasteczek, może się skusisz?

Sprawdź produkty o smaku ciasteczek
Ciastko z kremem spróbuj!
Akceptuję
pixel