Skrzyp polny – nie tylko na włosy i paznokcie

Skrzyp polny – nie tylko na włosy i paznokcie

Skrzyp polny znany jest przede wszystkim z działania wzmacniającego włosy. Właśnie ten surowiec znajduje się w większości suplementów na włosy, skórę i paznokcie. Jednak roślina ta, typowa dla zimniejszych obszarów Europy, ma wiele innych właściwości prozdrowotnych. Czy skrzyp polny naprawdę pomaga na włosy? Jakie ma właściwości? Dla kogo skrzyp polny może być niebezpieczny?

Skrzyp polny – charakterystyka

Skrzyp polny (Equisetum arvense) jest wieloletnią rośliną należącą do paprotników. Rośnie dziko w północnej części Europy i Ameryce Północnej, a także w innych wilgotnych miejscach o klimacie umiarkowanym. Skrzyp polny jest bardzo pospolity na obszarach nizinnych. Jak wygląda skrzyp polny? W okresie od marca do maja ma postać pojedynczej, brązowej łodygi zakończonej kłosem, w którym znajdują się zarodniki. Po zwiędnięciu pędów zarodnikowych wyrastają pędy płonne. Wtedy skrzyp polny wygląda zupełnie inaczej. Ma długą, zieloną i gęsto rozgałęzioną łodygę, która rośnie do jesieni i osiąga wysokość do 40 cm. Liście skrzypu polnego można porównać wyglądem do gałązek jodły, są one jednak całe soczyście zielone. Gałązka skrzypu wygląda jak świąteczna choinka – u podstawy jest szeroka, zwęża się ku górze i posiada czubek. Skrzyp polny jest w dotyku szorstki, co wynika z dużego udziału krzemu w ścianach komórkowych rośliny.Co ciekawe, nazywany jest końskim ogonem (horsetail), czy to za sprawą wyglądu, czy może wpływu na włosy?

Skrzyp polny występuje na obrzeżach lasów, na podmokłych polach, ugorach i w rowach. Zielone gałązki zbiera się pod koniec czerwca i w lipcu, w suche dni, ścinając jedynie górną ich część, zieloną i zdrową. Następnie trzeba je wysuszyć. W ten sposób od czasów starożytnych uzyskuje się ziele skrzypu, z którego przygotowuje się odwary stosowane w tradycyjnej medycynie.

Właściwości skrzypu polnego

Właściwości skrzypu polnego są wykorzystywane tradycyjnie w medycynie ludowej. Surowcem leczniczym jest ziele skrzypu, czyli zielone pędy płonne. Uważa się, że działa ono wykrztuśnie, moczopędnie, przeciwkrwotocznie, poprawia mineralizację kości i wspiera metabolizm. Tradycyjne zastosowanie doustne skrzypu polnego w postaci odwarów z ziela skrzypu obejmuje stany zapalne dróg moczowych, krwawienia z dróg moczowych, kamienie nerkowe, choroby trzustki, krwawienie z płuc, reumatoidalne zapalenie stawów, otyłość i egzemy. Okłady z odwaru stosowane zewnętrznie używane są w lecznictwie ludowym przy zapaleniu spojówek, na trudno gojące się rany, owrzodzenia, stłuczenia, oparzenia oraz do mycia włosów przy występowaniu łupieżu. Dopiero ostatnie dziesięciolecia przyniosły zainteresowanie skrzypem polnym jako remedium na słabe i wypadające włosy.

Składniki aktywne skrzypu polnego

Współczesna nauka udowadnia, że skrzyp polny zawiera liczne związki bioaktywne, które odpowiadają za jego właściwości lecznicze. Badania naukowe potwierdzają także skuteczność skrzypu polnego w wielu zastosowaniach wywodzących się z tradycyjnej fitoterapii.

Oprócz dużych ilości krzemu w postaci krzemionki (tlenku krzemu), który jest najbardziej pożądany przy słabej kondycji włosów, skóry i paznokci, skrzyp polny jest bardzo dobrym źródłem przeciwutleniaczy – przede wszystkim glikozydów kwercetyny, kemferolu i apigeniny należących do kategorii flawonoidów. Poza tym dostarcza całej gamy witamin i składników mineralnych – witaminę C, E i K, prawie cały kompleks witamin z grupy B (poza wit. B12) oraz potas, sód, wapń, magnez, cynk, żelazo i miedź. Ziele skrzypu jest jednym z kilku surowców roślinnych zawierających kwas kynurenowy, o którym wiadomo, że ma właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwbólowe. Cały ten zestaw składników bioaktywnych, a nie jedynie krzem, odpowiada za właściwości i zastosowania skrzypu polnego.

Właściwości skrzypu polnego. Jakie składniki witaminy i minerały dostarcza skrzyp polny?

Skrzyp polny na włosy

Działanie skrzypu polnego na włosy przypisuje się obecności dużych ilości krzemu i przeciwutleniaczy. Antyoksydanty pomagają zmniejszyć mikrostany zapalne i spowalniają starzenie się włókien włosów wywołane przez wolne rodniki. Natomiast wyższa zawartość krzemu we włóknach włosów skutkuje niższym wskaźnikiem wypadania włosów. Sprawia również, że włosy są bardziej lśniące, co wskazuje na poprawę ich struktury.

Większość badań dotyczących wpływu skrzypu polnego na włosy jako wskaźnik skuteczności stosuje samoocenę osób biorących udział w analizie. Dlatego trudno jest o jasne stanowisko naukowe w sprawie skuteczności stosowania skrzypu w tym aspekcie. Na podstawie obserwacji można jednak zakładać, że skrzyp polny rzeczywiście zapobiega wypadaniu włosów i poprawia ich strukturę. Dawki skrzypu polnego zwykle stosowane w badaniach naukowych wahają się w przedziale od 20 do 50 mg krzemionki (nie ekstraktu ze skrzypu polnego!).

Skrzyp polny – wpływ na zdrowie

Na podstawie współczesnych badań naukowych wiadomo, że skrzyp polny działa ochronnie na wątrobę, kości, jest diuretykiem, ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne (hamuje wzrost wielu bakterii chorobotwórczych w tym Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella enteritidis, Aspergillus niger i Candida albicans). Na co pomaga skrzyp polny?

Skrzyp polny może chronić przed osteoporozą

Za metabolizm kości odpowiadają głównie dwa typy komórek – osteoblasty i osteoklasty. Osteoblasty wykazują działanie odbudowujące komórki kości, a osteoklasty promują ich rozpad. Wykazano, że skrzyp polny hamuje aktywność osteoklastów. Może być to bardzo pomocne w osteoporozie. W chorobie tej aktywność osteoklastów jest wzmożona, co powoduje zbyt duży rozpad komórek kośćca i kruchość kości. Główny składnik skrzypu polnego – krzemionka, która jest również obecna w kościach, poprawia tworzenie, gęstość oraz konsystencję tkanki kostnej i chrzęstnej poprzez zwiększenie syntezy kolagenu, poprawę wchłaniania i wykorzystania wapnia.

Skrzyp polny przyspiesza gojenie się ran

Niewielkie badania wykazały, że maści z ekstraktem ze skrzypu polnego przyspieszają gojenie się ran. Pozytywne efekty uzyskano m.in. przy zastosowaniu maści z 3% wyciągiem ze skrzypu polnego na kobietach po porodzie z chirurgicznym nacięciem krocza. Zanotowano szybsze gojenie się nacięcia i zmniejszenie bólu w porównaniu z grupą kontrolną.

Dbanie o skórę, włosy, paznokcie, ochrona przed osteoporozą, przyśpieszenie gojenia się ran - działanie skrzypu polnego

Skrzyp polny jest bezpiecznym diuretykiem

Tabletki z ekstraktem ze skrzypu polnego w dawce 900 mg dziennie mają działanie moczopędne równe działaniu konwencjonalnych leków moczopędnych. Przy tym nie obserwuje się żadnych znaczących zmian w funkcjonowaniu wątroby lub nerek ani w usuwaniu elektrolitów. Jest to ważne odkrycie, ponieważ wiele moczopędnych środków farmakologicznych powoduje zaburzenia równowagi elektrolitowej, co może być niebezpieczne dla zdrowia.

Skrzyp polny może wspomagać leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów

Badania pokazują, że u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów poziom kwasu kynurenowego w płynie maziowym jest mniejszy niż u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów. Skrzyp polny natomiast jest jednym z najlepszych roślinnych źródeł tego kwasu. Wykazano także, że ekstrakt ze skrzypu polnego działa immunomodulująco i zmniejsza procesy zapalne. Naukowcy sugerują, że skrzyp polny może znaleźć zastosowanie jako środek pomocniczy w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów.

Skrzyp polny w tabletkach

Tabletki ze skrzypem polnym są oferowane przez wielu producentów. Jak wybrać te, które naprawdę działają? Przede wszystkim niezbędna jest standaryzacja. Co to oznacza? Producent podaje ile ekstraktu ze skrzypu polnego znajduje się w jednej dawce i ile w tym ekstrakcie znajduje się krzemionki – głównego składnika skrzypu polnego. Najlepiej, gdy jedna dawka suplementu to jedna, maksymalnie dwie tabletki. Wpływa to i na wygodę użytkowania, i na koszty.

Skrzyp polny w tabletkach jest najczęściej kupowany ze względu na problemy ze słabymi włosami. Dzienna dawka krzemionki stosowana na wzmocnienie włosów w badaniach naukowych to 20-50 mg. Taką porcję powinny zawierać dobre tabletki ze skrzypem polnym.

Przeciwwskazania do stosowania skrzypu polnego

Skrzyp polny przyjmowany doustnie przez długi czas może być szkodliwy dla zdrowia. Wiadomo, że ziele skrzypu zawiera enzym tiaminazę, który rozkłada tiaminę (witaminę B1). Długotrwałe przyjmowanie skrzypu może spowodować niedobory tiaminy w organizmie. Osoby ze stwierdzonym niedoborem witaminy B1 powinny unikać spożywania skrzypu polnego. Do tej grupy zalicza się także osoby uzależnione od alkoholu, gdyż typowy dla nich jest niedobór tiaminy. Inne przeciwwskazania do stosowania skrzypu obejmują okres ciąży i karmienia piersią, niski poziom potasu we krwi (choć badania pokazują, że skrzyp nie wpływa na zaburzanie równowagi elektrolitowej, lepiej być ostrożnym), uczulenie na marchew i nikotynę. Zażywanie skrzypu bez konsultacji z lekarzem jest przeciwwskazane osobom przyjmującym leki przeciwcukrzycowe, diuretyczne i zawierające lit.

Łagodne skutki uboczne przyjmowania skrzypu polnego obejmują rozstrój żołądka, biegunkę i zwiększone oddawanie moczu. Możliwe poważne działania niepożądane obejmują ból nerek, ból dolnej części pleców, ból podczas oddawania moczu, nudności lub wymioty. Wskazują one na uszkodzenie nerek i wymagają bezwzględnie konsultacji z lekarzem. Przyjmowanie zbyt dużej ilości skrzypu polnego może spowodować kołatanie serca. W przypadku wystąpienia palpitacji serca po zażyciu ziela skrzypu polnego w jakiejkolwiek formie należy natychmiast zgłosić się do lekarza rodzinnego lub szpitalnego oddziału ratunkowego.

Rekomendowane produkty OstroVit
Lubisz ciasteczka?

Stosujemy je w sklepie do realizacji usług zgodnie z polityką prywatności. Mamy także produkty o smaku ciasteczek, może się skusisz?

Sprawdź produkty o smaku ciasteczek
Ciastko z kremem spróbuj!
Akceptuję
pixel