Zielona herbata – właściwości zdrowotne

Zielona herbata – właściwości zdrowotne

Zielona herbata – tradycyjny składnik medycyny chińskiej nazywany czasem „eliksirem młodości” – wyróżnia się licznymi i dobrze potwierdzonymi przez naukę właściwościami zdrowotnymi. Picie zielonej herbaty dla zdrowia powinno stać się codziennym nawykiem. Dlaczego? Na co pomaga zielona herbata? Czy działa przeciwnowotworowo? Czy zielona herbata ma właściwości odchudzające?

Co warto wiedzieć o zielonej herbacie?

Zielona herbata jest wytwarzana z liści krzewów herbacianych, czyli Camellia sinensis, które uprawiane są w około 30. krajach, w regionach klimatu tropikalnego i subtropikalnego, głównie Azji Południowo – Wschodniej. Należy ona do najbardziej popularnych napoi na całym świecie. W wielu społecznościach na pierwszym miejscu wśród napoi jest woda, a już na drugim zielona herbata. Choć Polacy znajdują się na 9. miejscu na świecie wśród narodów wypijających najwięcej herbaty (więcej nawet od Chińczyków i Japończyków!), jedynie 8% ze wszystkich kupowanych herbat stanowi w Polsce herbata zielona.

Każdy rodzaj herbaty (białą, zieloną, czerwoną i czarną) wytwarza się z liści tej samej rośliny. Są one jednak inaczej przetwarzane. Zielona herbata powstaje z dojrzałych liści, które poddawane są suszeniu, ale nie fermentacji (w przeciwieństwie do fermentowanych herbat czerwonej i czarnej). To właśnie odpowiada w dużej mierze za jej zalety i działanie prozdrowotne.

Zielona herbata jest dostępna w sprzedaży w kilku postaciach – w liściach w całości lub w kawałkach, w liściach zwiniętych w drobne kulki (nie mylić z granulowaną herbatą) oraz w proszku. Specjalnym rodzajem zielonej herbaty jest sproszkowana, intensywnie zielona matcha, która zajmuje ważne miejsce w japońskiej kulturze.

Zielona herbata w medycynie chińskiej

Zielonej herbacie przypisuje się liczne właściwości prozdrowotne. Jest ona ważnym surowcem w tradycyjnej medycynie chińskiej i indyjskiej, gdzie używano jej jako substancji o szerokim działaniu i licznych zaletach. Według medycyny chińskiej zielona herbata pomaga na zmniejszanie krwawienia i przyspieszanie gojenia się ran, poprawę trawienia, wpływa pozytywnie na pracę serca i zapobiega utracie zdolności poznawczych wraz z wiekiem. Zielona herbata nazywana jest też „eliksirem długowieczności” za sprawą dłuższego przeciętnego życia Japończyków, dla których jest ona podstawowym napojem, a picie zielonej herbaty – codziennym rytuałem.

Właściwości zdrowotne zielonej herbaty

Herbata zielona rzeczywiście ma duży potencjał prozdrowotny, co potwierdzają badania naukowe. Właściwości zielonej herbaty wynikają przede wszystkim z obecności antyoksydantów. Zielona herbata zawiera dużo więcej antyoksydantów niż czarna, ponieważ nie została poddana fermentacji. A stężenie tych prozdrowotnych substancji w jej liściach jest naprawdę imponujące. Flawonoidy stanowią 30% suchej masy liści zielonej herbaty. Najważniejsze składniki bioaktywne odpowiadające w głównej mierze za działanie zielonej herbaty to katechiny:

  • galusan epikatechiny (ECG),
  • epikatechina,
  • epigallokatechina,
  • galusan epigallokatechiny (EGCG).

Najsilniejsze działanie biologiczne wśród nich ma EGCG i to właśnie z tą substancją w wysokich stężeniach prowadzi się największą ilość badań naukowych. Pozostałe składniki bioaktywne zielonej herbaty, które również przyczyniają się do zwiększania jej właściwości leczniczych to karotenoidy, tokoferole, witamina C oraz składniki mineralne – chrom, magnez, selen i cynk. Oprócz działania zdrowotnego zielona herbata wykazuje także działanie pobudzające zbliżone do kawy. Zawiera bowiem kofeinę, jednak w ilościach około połowę mniejszych niż w kawie. Jedna szklanka herbaty zielonej (200 ml) dostarcza od 20 do 45 mg kofeiny.

Zielona herbata - na co pomaga? Właściwości i znaczenie.

Na co pomaga zielona herbata?

Właściwości zielonej herbaty wynikają z jej działania antyoksydacyjnego, czyli dezaktywowania reaktywnych form tlenu wytwarzanych zarówno w komórkach ciała, jak i przenikających do organizmu ze środowiska zewnętrznego. Reaktywne formy tlenu mogą prowadzić do uszkodzenia DNA, RNA, utleniać białka (enzymy, histony), utleniać lipidy, a także aktywować uśmiercanie komórek. Dzięki wysokiemu potencjałowi antyoksydacyjnemu zielona herbata hamuje wszystkie te procesy. Na co pomaga zielona herbata?

  • Spowalnia procesy starzenia komórek, również komórek skóry.
  • Zmniejsza ryzyko chorób serca.
  • Chroni przed nowotworami.
  • Zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób neurodegeneracyjnych i demencji.
  • Działa przeciwbakteryjnie.
  • Redukuje problemy z nieświeżym oddechem.
  • Wspomaga leczenie cukrzycy i zmniejsza ryzyko jej wystąpienia.
  • Działa przeciwzapalnie, co może być pomocne m.in. w reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Może wspomagać odchudzanie.

Zielona herbata a ciśnienie krwi

Zielona herbata ma działanie obniżające ciśnienie krwi u osób z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym, przyjmujących leki regulujące ciśnienie krwi oraz u osób bez nadciśnienia. Jej spożycie w diecie jest powiązane z mniejszym ryzykiem wystąpienia nadciśnienia, co wykazują duże badania epidemiologiczne. Zielona herbata pita regularnie obniża ciśnienie skurczowe i rozkurczowe krwi, ale działa również pozytywnie na inne aspekty związane ze zdrowiem układu krążenia:

  • zmniejsza ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych,
  • zapobiega występowaniu miażdżycy i choroby wieńcowej,
  • poprawia funkcje śródbłonka naczyń krwionośnych,
  • zmniejsza stężenie cholesterolu ogółem i „złego” cholesterolu LDL we krwi,
  • redukuje agregację płytek krwi.

Zielona herbata jest cennym składnikiem diety wszystkich osób z problemami sercowymi, nadciśnieniem i w grupie ryzyka tych chorób. Z badań wynika, że minimalna zalecana ilość zielonej herbaty to 3 kubki dziennie, a im większe spożycie, tym większe korzyści dla zdrowia układu krążenia.

Zielona herbata - na co pomaga? Właściwości i znaczenie.

Zielone herbata a cukrzyca

Zielona herbata wykazuje działanie przeciwcukrzycowe, które wynika z jej właściwości antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych. Wydaje się, że zielona herbata nie ma bezpośredniego wpływu na obniżanie poziomu glukozy we krwi, ale może wspomagać działanie leków przeciwcukrzycowych. Badania sugerują, że ekstrakty z zielonej herbaty regulują wydzielanie insuliny oraz inkretyn w odpowiedzi na spożyty posiłek.

Z długoterminowych badań obserwacyjnych z udziałem Europejczyków wynika, że spożycie co najmniej 3 kubków herbaty dziennie (600 ml) obniża ryzyko zachorowania na cukrzycę o 16%.

Zielona herbata a nowotwory

Jednym z elementów zapobiegania nowotworom jest styl życia i sposób odżywiania. Dieta bogata w przeciwutleniacze redukuje ryzyko wystąpienia nowotworów, ponieważ działa przeciwzapalnie, zapobiegając zmianom chorobowym na poziomie komórkowym. Bez wątpienia jednym z najlepszych żywieniowych źródeł przeciwutleniaczy jest właśnie zielona herbata. Włączenie jej do diety może pomóc uchronić się przed nowotworem. Z dużych badań obserwacyjnych wynika, że spożycie zielonej herbaty jest powiązane z ryzykiem wystąpienia nowotworów. Im większe spożycie herbaty, tym mniejsze ryzyko raka piersi, jelita grubego, przełyku, żołądka, płuc, jajników, trzustki i prostaty. Naukowcy uczulają również, że picie naparów z zielonej herbaty lub przyjmowanie ekstraktów bogatych w różne składniki herbaty jest skuteczniejsze w zapobieganiu nowotworom niż stosowanie samego EGCG.

Ekstrakty z zielonej herbaty i EGCG izolowany z zielonej herbaty są badane jako środki lecznicze w chorobach nowotworowych. Mechanizmy działania przeciwnowotworowego zielonej herbaty są bardzo szerokie. Współczesna nauka poświęca wiele uwagi znalezieniu skutecznej terapii nowotworów za pomocą składników aktywnych zielonej herbaty.

Czy zielona herbata pomaga na odchudzanie?

Zielona herbata jest chętnie włączana do diety jako napój wspomagający odchudzanie. Warto zaznaczyć, że jeśli w ogóle zielona herbata pomaga schudnąć, to ma ona właściwości wspomagające odchudzanie, a nie odchudzające. Samo picie zielonej herbaty, bez wygenerowania deficytu energetycznego niezbędnego do chudnięcia, nie pomoże. Co na temat roli zielonej herbaty na odchudzanie mówią badania naukowe?

Wyniki badań dotyczące skuteczności zielonej herbaty we wspomaganiu odchudzania są sprzeczne. Z niektórych wynika, że składniki zielonej herbaty wykazują właściwości odchudzające, w innych nie zauważa się różnic między zieloną herbatą a placebo. Co ważne, działanie zielonej herbaty na odchudzanie dotyczy ekstraktów zielonej herbaty lub sproszkowanej herbaty w dużych dawkach, a nie naparu pitego nawet kilka razy dziennie. Szukając składnika, który wspomaga proces odchudzania, należy zatem sięgnąć po ekstrakt z zielonej herbaty bogaty w EGCG.

W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą trwającym 12 tygodni wykazano, że u kobiet z otyłością brzuszną przyjmowanie wysokich dawek EGCG (857 mg dziennie) skutkowało zauważalnym spadkiem masy ciała. Efektu odchudzającego nie stwierdzono przy stosowaniu 360 mg EGCG dziennie.

Przegląd badań z udziałem ludzi z okresu od 2008 do 2018 roku wykazał, że ekstrakty z zielonej herbaty mogą wspomagać odchudzanie, ale nie zawsze się tak dzieje. Stężenie EGCG w dawce dziennej wynosiło od 208 do 857 mg i powodowało spadek masy ciała od 0,19% do 3,9% wyjściowej wagi. W przeglądzie nie stwierdzono związku między stężeniem ekstraktu z zielonej herbaty a efektywnością odchudzania. W większości badań odnotowano korzyści metaboliczne i zdrowotne – spadek obwodu talii, stężenia cholesterolu ogółem i „złego” cholesterolu LDL we krwi oraz wzrost stężenia „dobrego” cholesterolu HDL. Autorzy przeglądu wnioskują, że stosowanie ekstraktów z zielonej herbaty przez co najmniej 12 tygodni wspomaga odchudzanie.

Odchudzanie z wykorzystaniem zielonej herbaty może być łatwiejsze i bardziej efektywne przez wpływ na uczucie głodu oraz zwiększanie oksydacji lipidów, czyli szybsze spalanie tłuszczu. Aby zielona herbata rzeczywiście wspomogła odchudzanie, należy stosować ekstrakty bogate w EGCG, a nie pić zieloną herbatę. Wydaje się, że o skuteczności zielonej herbaty na odchudzanie można mówić przy przyjmowaniu EGCG co najmniej w ilości 300-400 mg dziennie.

Rekomendowane produkty OstroVit
Lubisz ciasteczka?

Stosujemy je w sklepie do realizacji usług zgodnie z polityką prywatności. Mamy także produkty o smaku ciasteczek, może się skusisz?

Sprawdź produkty o smaku ciasteczek
Ciastko z kremem spróbuj!
Akceptuję
pixel