Poznaj właściwości piperyny dla zdrowia i smukłej sylwetki

Poznaj właściwości piperyny dla zdrowia i smukłej sylwetki

Piperyna jest główną substancją aktywną pochodzącą z czarnego pieprzu. To ona nadaje pieprzowi charakterystyczny ostro-gorzki smak. Piperynie pieprz zawdzięcza popularność jako składnik żywności, ale też składnik medycyny naturalnej. Jak piperyna wpływa na zdrowie? Komu może pomóc, a kto powinien na nią uważać? Czy piperyna może wspomagać odchudzanie?

Co to jest piperyna?

Piperyna należy do grupy alkaloidów. Jest najważniejszym składnikiem aktywnym różnych odmian pieprzu i odpowiada za jego charakterystyczny, pikantny smak. Najwięcej piperyny znajduje się w pieprzu czarnym (Piper nigrum). Jej ilość waha się od 2 do 9% masy ziaren w zależności od klimatu, obszaru i warunków wzrostu pieprzu. Czarny pieprz, dzięki zawartości piperyny, stał się używaną na całym świecie przyprawą, środkiem konserwującym żywność, a w niektórych regionach również rośliną o znaczeniu w ludowej medycynie.

Piperyna jest związkiem chemicznym o wzorze sumarycznym C17H19NO3. Można spotkać ją także pod nazwą „bioperyna”. Piperyna ma ostro-gorzki smak. W czystej postaci tworzy kryształy o żółtawym kolorze, które nie rozpuszczają się w wodzie.

Właściwości i tradycyjne zastosowania piperyny

Medycyna ludowa przypisuje piperynie wiele właściwości. Mówiąc bardziej precyzyjnie, właściwości te przypisywane są czarnemu pieprzowi, ale dziś dzięki postępowi naukowemu wiadomo, że odpowiada za nie przede wszystkim piperyna. Czarny pieprz bogaty w piperynę jest ważnym składnikiem indyjskiej Ajurwedy. Znajduje się w przepisach na ponad połowę preparatów ajurwedyjskich. Chętnie z jego właściwości czerpie również medycyna chińska. Czarny pieprz jest tradycyjnie stosowany jako medykament na gorączkę, schorzenia żołądkowo-jelitowe, choroby płuc, zapalenie oskrzeli, astmę, bóle głowy, mięśni i bóle reumatyczne, infekcje wirusowe i bakteryjne oraz jako środek poprawiający krążenie krwi.

Badania naukowe nad bioaktywnością piperyny wykazały jej liczne właściwości i potwierdziły zasadność wielu tradycyjnych zastosowań. Szeroka aktywność prozdrowotna piperyny obejmuje m.in. działanie:

  • przeciwutleniające,
  • przeciwzapalne,
  • przeciwnowotworowe,
  • wspierające układ odpornościowy,
  • przeciwskurczowe,
  • przeciwastmatyczne,
  • zwiększające wchłanianie leków,
  • a nawet przeciwlękowe i przeciwdepresyjne.

Polecane produkty z piperyną

Piperyna na odchudzanie – opinie

Jednym z zastosowań piperyny budzących największe zainteresowanie jest przyspieszanie spalania tkanki tłuszczowej. Jaką opinię na ten temat ma świat nauki? Czy piperyna rzeczywiście ułatwia odchudzanie?

Dotychczas przeprowadzone badania naukowe (głównie na zwierzętach) potwierdzają powszechnie powtarzaną opinię, według której piperyna może zwiększać efekty odchudzania. Piperyna wpływa znacząco na regulację genów odpowiedzialnych za metabolizm tłuszczów i powstawanie komórek tłuszczowych. Badania wykazały, że hamuje ona różnicowanie adipocytów (powstawanie nowych komórek tłuszczowych), akumulację tłuszczu i przyspiesza lipolizę (rozpad tłuszczu), szczególnie trzewnego. Oznacza to, że piperyna może wspierać proces odchudzania. Stwierdzono, że piperyna skuteczniej hamuje gromadzenie się tłuszczu w jamie brzusznej, niż tłuszczu podskórnego.

Nie należy nastawiać się, że dodanie szczypty czarnego pieprzu do obiadu albo do koktajlu spowoduje działanie odchudzające. Niestety takie nagłówki można spotkać w sieci. Przeciętne spożycie piperyny z dietą wynosi 0,5 mg dziennie. Jest to zatem ilość znacznie mniejsza niż ta, która ma potencjał wspomagający odchudzanie.

Działanie prozdrowotne piperyny

Piperyna może okazać się substancją o bardzo szerokim, pozytywnym wpływie na zdrowie. Obecnie większość dostępnych dowodów na skuteczność działania piperyny pochodzi z badań na zwierzętach, jednak są one bardzo obiecujące. Dotychczas z pewnością udowodniono naukowo, że:

  • piperyna ma silne działanie przeciwzapalne i uczestniczy w niwelowaniu objawów chorób przebiegających ze stanem zapalnym,
  • piperyna jest antyoksydantem i uczestniczy w ochronie materiału genetycznego oraz białek przed uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki tlenowe.
  • piperyna zwiększa wchłanianie i biodostępność bardzo wielu substancji biologicznie czynnych i leków, co poprawia ich skuteczność i pozwala zmniejszać stosowanie dawki. Najbardziej znanym przykładem jest kurkumina, której biodostępność w obecności piperyny wzrasta o 2000%.

Piperyna może działać przeciwalergicznie

W badaniach na myszach wykazano, że piperyna może działać przeciwalergicznie. Podanie piperyny powoduje zmniejszenie alergicznego nieżytu nosa, kichania i zaczerwienienia oczu. Działanie piperyny opiera się na łagodzeniu uczulenia zakończeń nerwowych wywołanego histaminą uwolnioną w odpowiedzi na reakcję antygen-przeciwciało. Drugi mechanizm antyalergiczny wykorzystuje obniżony poziom tlenku azotu (NO) ze względu na mniejszą migrację eozynofili (rodzaju komórek odpornościowych) do tkanki nabłonkowej nosa.

Stosowanie piperyny może nieść za sobą właściwości prozdrowotne. Suplementy diety z jej zawartością wzmagają wchłanianie niektórych witamin i składników mineralnych, oraz wchłanianie substancji odżywczych.

Piperyna może łagodzić astmę

Podawanie piperyny może łagodzić stan zapalny, zaczerwienienie i uszkodzenie pęcherzyków płucnych oraz oskrzelików. W jednym z badań w modelu astmy wywołanej albuminą jaja kurzego podawanie piperyny zmniejszyło naciek eozynofilów i nadreaktywność dróg oddechowych poprzez zahamowanie aktywności limfocytów T i produkcję cytokin Th2.

Piperyna może działać przeciwcukrzycowo

Badania na zwierzętach dają obiecujące wyniki w kontekście zastosowania piperyny w zapobieganiu i kuracji cukrzycy. Piperyna może poprawiać wrażliwość na insulinę i leptynę, wpływając w ten sposób pozytywnie na profilaktykę cukrzycy i otyłości. Podawanie piperyny przez co najmniej 14 dni może skutkować obniżonym poziomem glukozy we krwi dzięki bardziej wydajnemu transportowi glukozy do komórek, gdzie jest zużywana jako źródło energii. Dawka piperyny musi być jednak precyzyjnie dobrana, bo zbyt wysoka może spowodować odwrotny efekt. Dodatkowo piperyna zwiększa efektywność działania metforminy – leku pierwszego wyboru w cukrzycy przed zastosowaniem insuliny. Łączenie piperyny z metforminą może pozwolić na stosowanie mniejszych dawek leku.

Piperyna może obniżać poziom cholesterolu we krwi

Badania na szczurach z wysokim poziomem cholesterolu wykazały, że piperyna może obniżać we krwi poziom cholesterolu ogółem, cholesterolu o małej gęstości LDL i bardzo małej gęstości VLDL – frakcji, które powiązane są z ryzykiem miażdżycy i chorób serca. Piperyna może zwiększać także wydzielanie lipazy lipoproteinowej, dzięki czemu przyczynia się do zmniejszenia akumulacji tłuszczów w osoczu.

Właściwości neuroprotekcyjne piperyny

Piperyna wykazuje działanie neuroprotekcyjne na różnych polach. Może być pomocna w walce z chorobą Alzheimera, w której dochodzi do śmierci neuronów, niedoboru neuroprzekaźnika acetylocholiny i utraty pamięci. W badaniach na szczurach wykazano, że piperyna może zwiększać gęstość neuronów w obszarach mózgu odpowiedzialnych za zapamiętywanie, zmniejszać utlenianie lipidów, które są bardzo ważnym składnikiem błon komórkowych komórek nerwowych oraz w konsekwencji poprawiać zdolności zapamiętywania. Piperyna może dawać podobne efekty jak lek stosowany w terapii choroby Alzheimera – Donepezil.

Piperyna może wpływać pozytywnie na cofanie zmian w mózgu, które prowadzą do choroby Parkinsona, prowadzić do poprawy równowagi i koordynacji ruchowej. Działanie to wynika z aktywności antyoksydacyjnej i przeciwzapalnej piperyny.

Udowodniono, że piperyna może łagodzić skutki stresu środowiskowego i socjalnego oraz działać przeciwdepresyjnie. Podawanie piperyny szczurom powodowało obniżenie poziomu kortyzolu we krwi (tzw. hormonu stresu), poprawę zachowania oraz zwiększenie ekspresji BDN, którego niedobór obserwuje się w depresji. Badacze wnioskują, że piperyna może odwracać skutki stresu w podobnym stopniu do antydepresantów.

Pozostałe działania prozdrowotne piperyny

Z dostępnej literatury naukowej wynika, że piperyna może:

  • chronić przed powstaniem wrzodów żołądka i wspomagać walkę z już istniejącymi.
  • być wykorzystywana w walce z nowotworami m.in. piersi, płuc, prostaty, jajnika i przewodu pokarmowego. Skuteczność piperyny udowodniono przy podawaniu bezpośrednio do guza, a nie przy doustnym spożyciu. Nie można zatem zakładać, że suplementacja piperyny leczy nowotwory. Może być jednak elementem diety chroniącej przed nowotworami ze względu na antyoksydacyjne działanie piperyny.
  • działać przeciwzapalnie w chorobie zwyrodnieniowej stawów.
  • hamować wzrost i namnażanie wielu bakterii chorobotwórczych.
Czy piperyna posiada właściwości lecznicze? Nie - zawartość piperyny w produkcie wspiera przyswajanie składników odżywczych, ale również oczyszczanie organizmu.  Często łączy się ją z kurkuminą z uwagi, że piperyna zwiększa pozytywny wpływ złocistej przyprawy na nasz organizm.

Czy piperyna jest bezpieczna?

Piperyna przyjmowana jako suplement diety w niskich dawkach wydaje się bezpieczna dla zdrowia i nie powoduje skutków ubocznych. Natomiast przy stosowaniu wysokich dawek (10 mg piperyny na kilogram masy ciała dziennie) w badaniach na szczurach stwierdzono toksyczność, która prowadzi do zaburzeń płodności u płci męskiej.

Piperyna jest znana jako środek zwiększający biodostępność i wchłanianie bardzo wielu naturalnych substancji aktywnych i leków. O ile ogólnie uznawane jest to za zaletę piperyny, o tyle przy stosowaniu niektórych preparatów może być szkodliwe. Przyjmując leki, np. przy chorobach przewlekłych, trzeba koniecznie sprawdzić, czy piperyna nie wchodzi w interakcje z nimi przed rozpoczęciem suplementacji.

Jaką piperynę wybrać?

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów z piperyną. Piperyna forte, piperyna fast, piperyna max... Nazwy te sugerują lepsze i szybsze działanie od „zwykłej” piperyny. Ale trzeba pamiętać, że suplement diety można nazwać dowolnie, zatem chwytliwe słowo „forte” na opakowaniu nie jest gwarancją pożądanego działania. Nic nie zwalnia nas, konsumentów, ze sprawdzania składów. Szczególnie w przypadku suplementów diety, od których aż roi się na aptecznych półkach i w Internecie. Gwarancją zakupu dobrego preparatu jest godny zaufania producent i standaryzacja. Co to jest standaryzacja? Z suplementem standaryzowanym na obecność składnika aktywnego mamy do czynienia wtedy, gdy producent suplementu na opakowaniu podaje nie tylko informację, że zawiera on np. ekstrakt z czarnego pieprzu, ale ile w tym ekstrakcie jest substancji aktywnej (w tym wypadku piperyny). Standaryzacja jest wyrażona w procentach i w jednostce masy, np. mg lub μg. Preparaty z piperyną zawierają ekstrakt z czarnego pieprzu standaryzowany na 95% piperyny.

Nie ma oficjalnych zaleceń dotyczących stosowania piperyny, ale dawki używane w badaniach naukowych oceniane jako skuteczne wahają się zwykle w zakresie od 5 do 20 mg dziennie. Możemy zatem uznać, że dobry preparat z piperyną nie powinien zawierać mniej niż 5 mg piperyny w jednej tabletce. Nieważne, czy suplement z piperyną ma w nazwie chwytliwe „forte”. Ważne, żeby zawierał dawkę substancji aktywnej, która ma szansę zadziałać.

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Akceptuję
pixel