Melatonina - sposób na dobry sen. I na co jeszcze?

Melatonina - sposób na dobry sen. I na co jeszcze?

O melatoninie mówi się, że to hormon, dający dobry sen, a co za tym idzie, lepsze życie. Melatonina odpowiada jednak nie tylko za jakość snu, ale również wzmacnia odporność, działa przeciwzapalnie, chroni serce i pełni szereg innych funkcji w organizmie. To bezcenne wsparcie dla naszego zdrowia, a zwłaszcza dla tych, którzy uprawiają sport i dbają o swoją kondycję. W tym artykule dowiecie się, jak działa melatonina i dlaczego warto włączyć ją do suplementacji.

Czym jest melatonina?

Melatonina to hormon (a właściwie neurohormon), produkowany przez szyszynkę, czyli jeden z gruczołów wydzielania wewnętrznego. Odpowiada ona za synchronizację cyklu dobowego i nasz wewnętrzny zegar biologiczny. Melatonina wydziela się w organizmie dobowo. W ciągu dnia jej stężenie jest niskie, a największe występuje pomiędzy godziną 24.00 a 3 w nocy. To właśnie dlatego melatonina ułatwia zasypianie, odpowiada za jakość snu, a także za to, czy w ciągu nocy budzimy się, czy też śpimy spokojnie.

Jak wytwarza się melatonina?

Hormon wytwarza się niemal wyłącznie w ciemności, gdy włókna nerwowe układu współczulnego zostaną pobudzone. Wydzielanie melatoniny spada pod wpływem promieni słonecznych, które padają na nasze oczy. W wytwarzanie melatoniny zaangażowane są nie tylko komórki szyszynki, ale także neurony drogi wzrokowej (układ nerwowy). Co ciekawe, fotoreceptory siatkówki oka odbierają nie tylko naturalne światło, ale także sztuczne - a więc to wytwarzane przez lampy, ekran komputera, czy telefonu. Właśnie dlatego przed snem powinnyśmy odłożyć urządzenia elektroniczne, które rozstrajają nasz organizm i mogą prowadzić do zaburzeń snu.

Wpływ światła na proces wytwarzania melatoninny w organizmie

Jakie jest stężenie melatoniny w organizmie człowieka?

Różne, w zależności od wieku: najwyższe w dzieciństwie (w wieku 2-5 lat), stabilne do 40 roku życia, a najniższe po okresie pokwitania. Warto wiedzieć, że stężenie melatoniny z wiekiem maleje tylko w nocy - za dnia pozostaje na tym samym poziomie.

Melatonina na sen, ale nie tylko

  • To także świetny antyoksydant, który opóźnia procesy starzenia się i pozytywnie wpływa na funkcjonowanie ludzkiego organizmu. Co ważne, badania naukowe potwierdzają, że melatonina, jako antyoksydant, działa również dobrze, jak witamina C lub E, a nawet lepiej (Za: „Melatonina – hormon o plejotropowym działaniu“, kwartalnik „Pediatria i Medycyna Rodzinna”).
  • Inne badania pokazują, że melatonina może oddziaływać na gonady (gruczoły płciowe, mające ważną funkcję w procesie rozrodu).
  • Wspiera organizm w niektórych schorzeniach układu pokarmowego - na przykład przy chorobie wrzodowej, refluksie, czy zespole jelita nadwrażliwego. Poza tym melatonina spowalnia procesy trawienne, dzięki temu wchłanialność witamin i mikroelementów zostaje zwiększona.
  • Oddziałuje również na inne hormony, a także wpływa na metabolizm glukozy, dlatego jest istotna dla cukrzyków.
  • To nie wszystko. Melatonina wspiera organizm w walce z nadciśnieniem tętniczym, chroni układ sercowo-naczyniowy. Pozytywnie wpływa na układ krążenia. Obniża poziom cholesterolu i reguluje ciśnienie.
  • Działa przeciwnowotworowo, hamuje aktywację komórek nowotworowych, na przykład glejaka, czerniaka, czy raka sutka.
  • Melatonina wykazuje działanie neuroprotekcyjne, a więc działa ochronienie na komórki mózgowe (neurony).

Melatonina a układ odpornościowy

Jak widać, melatonina pełni w organizmie ważne funkcje. Jedną z nich jest wzmacnianie układu immunologicznego. Odporność spada wraz z wiekiem. Melatonina wspomaga produkcję makrofagów, granulocytów, komórek NK i limfocytów T, dzięki czemu nasz układ odpornościowy „młodnieje“ i ma szansę lepiej się bronić. Co więcej, melatonina zapobiega uszkodzeniom układu odpornościowego, które generuje stres (wydzielanie się kortykosterydy).

Melatonina w walce z otyłością

Ta wiadomość ucieszy osoby, które walczą ze zbędnymi kilogramami. Nie wszyscy wiedzą, że u człowieka, nawet w dorosłym wieku, występuje zarówno biała, jak i brunatna tkanka tłuszczowa, która wytwarza ciepło. Spala ona kalorie, zużywając glukozę i kwasy tłuszczowe i jednocześnie hamując odkładanie się zbędnej tkanki tłuszczowej. Melatonina odpowiada za wielkość brązowej tkanki oraz jej aktywność. Oprócz tego hormon reguluje nasilanie syntezy leptyny, odpowiedzialnej za nasz apetyt.

Melatonina jako suplement. Kiedy warto przyjmować?

Melatonina jest dostępna na rynku w postaci tabletek, dostępnych bez recepty, czego przykładem jest na przykład preparat OstroVit Melatonina 300 tabletek z dawką 1 mg melatoniny w tabletce. Suplementację zaleca się przede wszystkim:

  • osobom, które mają problemy z zaśnięciem, lub źle sypiają
  • osobom, które chcą ogólnie poprawić jakość swojego snu
  • osobom, które często podróżują, zwłaszcza zmieniającym strefę czasową (tzw. jet lag)
  • osobom, które pracują zmianowo, lub do późna
  • osobom niewidomym
Kiedy warto sięgnąć po melatoninę?

Warto wiedzieć, że melatonina wspomaga organizm i pomaga lepiej wypocząć, ale nie będzie leczyć bezsenności spowodowanej chorobami, na przykład depresją. W przypadku poważnych i długo utrzymujących się zaburzeń snu, sama suplementacja może nie być wystarczająca i trzeba jak najszybciej skonsultować się z lekarzem specjalistą.

Czym objawia się niedobór melatoniny?

Najczęściej zaburzeniem rytmu snu (częstym przebudzaniem się), płytkim snem (w tak zwanym trybie czuwania), zmęczeniem i sennością za dnia, poczuciem źle przespanej nocy, a także ogólnie złym samopoczuciem, bólami głowy, problemami z koncentracją. W takich sytuacjach, warto suplementować syntetyczną melatoninę, która wesprze prawidłowe funkcjonowanie naszego zegara wewnętrznego.

Trzeba pamiętać, że niedobory melatoniny mają także związek z obecnym trybem życia: ekrany komputerów, telefonów i innych urządzeń elektronicznych, emitują na nas duże ilości niebieskiego światła. Wieczorem, zamiast przestrzegać higieny snu, często korzystamy właśnie z telefonu, oglądamy filmy lub seriale, co może wpływać na niedobory melatoniny, a w efekcie, na problemy ze snem. Na niedobór melatoniny może także wpływać niewłaściwa dieta, stres czy nadaktywny tryb życia (na przykład pracoholizm, zbyt duża aktywność fizyczna, nadużywanie alkoholu).

Płytki sen i jego zaburzenia, oraz złe samopoczucie - braki melatoniny

Czy można zbadać poziom melatoniny?

Jeżeli macie wątpliwości odnośnie stężenia melatoniny w waszym organizmie, to oczywiście takie badanie jest możliwe. Trzeba pobrać próbkę śliny, a ponieważ najwyższy poziom hormonu odnotowujemy w nocy, należy zrobić to ok. 3 w nocy, korzystając z zestawów, odebranych w laboratorium. Badanie nie należy do najtańszych, jego koszt to około 700 zł, a na wyniki trzeba czekać mniej więcej 2 tygodnie. Z drugiej strony, nie jest ono inwazyjne, bolesne, czy skomplikowane.

Jak można poprawić jakość snu, poza suplementowaniem melatoniny?

Najlepiej przestrzegać zasad higieny snu, a więc:

  • Unikać picia kawy i herbaty na 3-4 godziny przed pójściem spać
  • Ograniczyć ekspozycję na światło niebieskie, przynajmniej godzinę przed snem
  • Unikać wysiłku fizycznego bezpośrednio przed snem
  • Unikać pracy do późnych godzin nocnych
  • Jadać zdrowe i zbilansowane posiłki. Warto również wzbogacić jadłospis o produkty, zawierające melatoninę, na przykład banany, migdały, czy kolendrę

Kiedy nie należy suplementować melatoniny?

Po spożyciu alkoholu, bo melatonina zwiększa właściwości sedujące (uspokajające), przez co mogą wystąpić poważne zaburzenia równowagi i ogromna senność. Dodatkowo preparatów z melatoniną powinny unikać kobiety w ciąży i karmiące piersią, dzieci i osoby ze schorzeniami wątroby.

Wiemy już, że melatonina to bardzo ważny hormon, który oddziałuje na ludzki organizm i odpowiada za co, co stanowi podstawę naszego dobrego samopoczucia i zdrowia: sen. Warto zadbać, aby był on spokojny i jakościowy.

Rekomendowane produkty OstroVit
Lubisz ciasteczka?

Stosujemy je w sklepie do realizacji usług zgodnie z polityką prywatności. Mamy także produkty o smaku ciasteczek, może się skusisz?

Sprawdź produkty o smaku ciasteczek
Ciastko z kremem spróbuj!
Akceptuję
pixel